Web Tasarım Sözleşmesi: Sözleşmede Olması Gereken Maddeler İçin Kontrol Listesi

Kaynak Dosyalar, Tema ve Eklenti Lisansları

Kaynak dosyalar; tasarım programındaki çalışma dosyalarını, logo ve ikonların vektörel sürümlerini, projeye özel yazılan kodları ve sitenin tam yedeğini kapsayabilir. Hangi dosyaların teslim edileceği sayılmazsa taslaklar genellikle ajansta kalır ve siteyi ileride geliştirecek ekip sıfırdan başlamak zorunda kalabilir. Dosya türü ve teslim biçimi (paylaşılan klasör, arşiv dosyası ya da harici disk) de belirtilebilir.

Ücretli tema ve eklentiler bir lisans anahtarıyla çalışır ve çoğu zaman güncelleme hakkı belirli bir süreyle sınırlıdır. Lisansın kimin hesabına alındığı, yenileme ücretini kimin ödeyeceği ve ajansın kendi çoklu site lisansını kullanıp kullanmadığı yazılmalıdır; ajans lisansıyla kurulan bir eklenti, ilişki bittiğinde güncelleme almayı bırakabilir. Bu kalemler teklif aşamasında görünür olursa yıllık giderler de baştan planlanır.

Fikri Mülkiyet ve Telif: 5846 Sayılı Kanun Açısından

Sitedeki özgün tasarım, metin ve kodlar Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun koruması altına girebilir. 5846 sayılı Kanun’un 2. maddesi, her biçim altında ifade edilen bilgisayar programlarını ilim ve edebiyat eserleri arasında sayar. 18. maddeye göre mali hakları kullanma yetkisi münhasıran eser sahibine aittir; Kanun memur, hizmetli ve işçilerin iş görürken meydana getirdikleri eserler için ayrı bir kural koyar, dışarıdan hizmet alınan bir ajans veya serbest tasarımcıyla çalışıldığında hakların kapsamını yazılı olarak belirlemek belirsizliği azaltır.

Kanun’un 48. maddesi mali hakların süre, yer ve içerik bakımından sınırlı ya da sınırsız devredilebileceğini, bunun yerine sadece kullanma yetkisinin de bırakılabileceğini düzenler. 52. madde ise mali haklarla ilgili sözleşme ve tasarrufların yazılı yapılmasını, bunlara konu olan hakların da tek tek sayılmasını şart koşar. Uygulamada işleme, çoğaltma, yayma ve umuma iletim gibi hakların hangilerinin, hangi süreyle ve hangi coğrafyada işletmeye geçtiği yazılır; ajansın işi portföyünde gösterip gösteremeyeceği de ayrıca belirtilebilir.

İçerik ve görsel sorumluluğu ayrı bir konudur. İşletmenin gönderdiği metin, logo ve fotoğrafların kullanım hakkının işletmede olduğu, ajansın temin ettiği stok görsellerin ve yazı tiplerinin ise hangi lisansla alındığı yazılmalıdır. Lisans belgelerinin veya satın alma kayıtlarının teslim dosyalarına eklenmesi, ileride bir hak talebi geldiğinde kaynağı göstermeyi kolaylaştırır.

KVKK: Ajans Kişisel Verilere Erişiyorsa Veri İşleyen İlişkisi

Site yapımı ya da bakımı sırasında ajans form kayıtlarına, üye listesine, sipariş verilerine veya müşteri veritabanına erişebilir. 6698 sayılı Kanun veri işleyeni, veri sorumlusunun verdiği yetkiye dayanarak onun adına kişisel verileri işleyen gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlar; 12. madde de güvenlik tedbirleri konusunda veri sorumlusunu bu kişilerle birlikte müştereken sorumlu tutar. Kurumun Haziran 2025 tarihli Veri Sorumlusu ve Veri İşleyen yayını, veri işleyeni veri sorumlusunun kişisel veri işleme sözleşmesiyle yetkilendirdiği, kendi organizasyonu dışındaki kişi olarak açıklar; yayındaki örneklerin genel bir değerlendirme olmadığı da belirtildiği için ajansın statüsü proje bazında ele alınır.

Kurumun Kişisel Veri Güvenliği Rehberi, veri işleyenle imzalanan sözleşme için şu hükümleri önerir:

• Sözleşmenin yazılı yapılması.
• Veri işleyenin sadece veri sorumlusunun talimatlarıyla, sözleşmedeki amaç ve kapsama uygun hareket edeceği.
• İşlenen kişisel verilere ilişkin süresiz sır saklama yükümlülüğü.
• Bir veri ihlali olduğunda veri işleyenin durumu derhal veri sorumlusuna bildirmesi.
• Sözleşmenin niteliği elverdiği ölçüde aktarılan veri kategorilerinin ayrı bir maddede sayılması.

Kanun’un 12. maddesine göre veri işleyen, öğrendiği kişisel verileri Kanun’a aykırı biçimde başkasına açıklayamaz ve işleme amacı dışında kullanamaz; bu yükümlülük görevden ayrıldıktan sonra da sürer. Ajansın hiç kişisel veriye erişmediği basit projelerde bu bölüm kısa tutulabilir, ancak erişim olup olmadığının sözleşmede açıkça yazılması yararlıdır.

Bakım, Garanti, Gizlilik ve Fesih Maddeleri

Garanti ile bakım farklı maddelerdir. Garanti, teslimden sonra belirli bir süre içinde ortaya çıkan ve ajansın işinden kaynaklanan hataların ücretsiz düzeltilmesini kapsar; süresi ve kapsamı yazılmazsa her arıza tartışmaya açılır. Bakım ise güncelleme, yedek, güvenlik ve form kontrollerini içeren ayrı bir hizmettir ve ücreti, kapsamı ile dönüş süresi kendi ekinde belirlenir.

Gizlilik maddesi iki yönlüdür: ajans işletmenin ticari bilgilerini, fiyat listelerini ve erişim bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmaz, işletme de ajansın kendisine özel fiyat ve çalışma yöntemlerini ifşa etmez. Maddenin ilişki bittikten sonra ne kadar süre devam edeceği de yazılmalıdır.

Fesih maddesi, taraflardan birinin sözleşmeyi hangi durumlarda ve hangi bildirim süresiyle sona erdirebileceğini, o ana kadar yapılan işin nasıl ücretlendirileceğini düzenler. Veri iadesi için son yedeğin, tüm erişim bilgilerinin ve tamamlanmış tasarım dosyalarının belirli bir süre içinde teslim edileceği, ajanstaki kopyaların ise iadeden sonra silineceği yazılabilir. Uyuşmazlık çıkarsa hangi yer mahkemelerinin ve icra dairelerinin yetkili olacağı genellikle son maddelerde yer alır; bu maddenin işletmenin durumuna göre nasıl yazılacağı avukatla netleştirilmelidir.

Sözleşmede Uyarı İşareti Sayılabilecek Durumlar

Bir web tasarım sözleşmesinde aşağıdaki durumlar tek başına kötü niyet göstermez, ancak imzadan önce açıklama istenmesi gereken noktalardır:

• Kapsamın “kurumsal site” gibi tek bir ifadeyle geçmesi, sayfa listesinin hiç olmaması.
• Alan adı veya hosting hesabının ajansın adına kaydedileceğinin yazması.
• Telif ve kullanım haklarına dair hiçbir madde bulunmaması ya da tüm hakların ödeme tamamlansa bile ajansta kalacağının belirtilmesi.
• Revizyonun ne sayı ne de tanım olarak sınırlandırılması.
• Ödemenin hiçbir teslim adımına bağlanmaması.
• Bakım anlaşması bittiğinde sitenin kapatılacağına ya da verilerin iade edilmeyeceğine dair hüküm.
• Ajans kişisel verilere erişecek olduğu hâlde gizlilik ve veri güvenliği maddesinin bulunmaması.

Bu noktalardan biri görüldüğünde maddenin değiştirilmesini yazılı olarak istemek çoğu zaman yeterlidir. Ajansın düzeltmeye açık olup olmadığı, ilişkinin geri kalanı hakkında da fikir verir.

Onur Freelance’ta Bu Maddeler Nasıl Ele Alınır?

Onur Freelance’ın projelerinde alan adının ve hosting hesabının kaydı daha ilk gün işletme adına yapılır; böylece sahiplik baştan işletmede kalır. İhtiyaç konuşulduktan sonra teklif aynı gün iletilir ve sayfa listesi dahil kapsam teklifte yazılı olarak yer alır. İçerikleri hazır olan bir kurumsal web sitesi ortalama 5–7 iş gününde tamamlanır, teslimde de yönetim panelinin kullanımı için eğitim verilir.

Ödeme planı, revizyon turları ve garanti süresi gibi konular projeye göre teklifte ve sözleşmede yazılı olarak belirlenir; bu yazıdaki maddeler metin okunurken kontrol listesi olarak kullanılabilir. Teslim sonrasında güncellemeleri ve yedekleri düzenli izleyen bir hizmet istenirse bakım sonradan eklenebilir; zorunlu değildir, aylık bedeli ise 500–2.000 TL bandındadır. Bakımın neleri kapsadığı web sitesi yönetimi sayfasında anlatılır. Web tasarım sözleşmesinin hukuki içeriği ise işletmenin kendi avukatıyla netleştirilmelidir.