DNS Değişikliği Ne Kadar Sürer? Yayılma Süresi, TTL ve Geçiş Rehberi

Nameserver Değişikliği ile A veya CNAME Kaydı Değişikliği Arasındaki Fark

Nameserver değişikliği alan adının DNS’ini hangi sunucuların yöneteceğini değiştirir ve kayıt firması üzerinden uzantının kayıt otoritesine iletilir; tek bir A ya da CNAME kaydı değişikliği ise yalnızca o kaydı etkiler. İlki daha fazla katmandan geçtiği için genellikle daha uzun sürer.

A kaydı alan adını bir IPv4 adresine, CNAME kaydı ise bir adı başka bir ada bağlar. Yalnız A kaydı değiştiğinde beklenen süre o kaydın eski TTL değerine bağlıdır ve bu değer DNS panelinden önceden düşürülebilir. Nameserver değişikliğinde ise önce kayıt firmasının değişikliği üst bölgeye işlemesi gerekir; Cloudflare’in alan adı kurulum belgesi kayıt firmasının ad sunucularını güncellemesi için 24 saate kadar beklenebileceğini yazar. Üst bölgedeki NS kayıtlarının TTL değeri de alan adı sahibinin değil, uzantının kayıt otoritesinin kontrolündedir.

Nameserver değişikliği alan adı transferiyle aynı şey değildir. Transfer alan adının kayıtlı olduğu firmayı değiştirir; nameserver değişikliğinde alan adı aynı firmada kalır, yalnız DNS’i başka yerden yönetilir. Transfer adımları alan adı transferi rehberinde ayrıca anlatılır. Cloudflare belgesindeki bir uyarı da önemlidir: alan adında DNSSEC açıksa, nameserver değiştirilmeden önce kayıt firmasında kapatılması gerekir; aksi halde alan adına hiç ulaşılamayabilir.

DNS Yayılma Süresini Kısaltmak: TTL’i Önceden Düşürme

DNS yayılma süresini kısaltmanın en etkili yolu, değişiklikten önce ilgili kayıtların TTL değerini düşürmek ve eski yüksek değerin önbelleklerden düşmesini beklemektir. Ardından yapılan değişiklik, yeni ve kısa TTL süresi içinde çözümleyicilerin çoğuna ulaşır.

Bu taktik standardın kendisinde yer alır: RFC 1034, bir değişiklik öngörülebiliyorsa TTL’in değişiklikten önce düşürülebileceğini, değişiklik tamamlanınca eski değerine geri çekilebileceğini yazar. Google’ın hosting taşıma belgesi de taşımadan en az bir hafta önce TTL’in birkaç saat gibi düşük bir değere çekilmesini önerir. Taşıma sürecimizde izlenen sıra şöyledir:

1. Mevcut kayıtların TTL değerleri not edilir; panelde saniye cinsinden görünür.
2. Değişecek A, CNAME ve gerekiyorsa MX kayıtlarının TTL’i düşürülür.
3. En az eski TTL süresi kadar beklenir; eski uzun değer önbelleklerden ancak bu sürenin sonunda düşer.
4. Kayıt yeni sunucuya çevrilir, iki sunucu bir süre birlikte açık tutulur.
5. Geçiş oturduktan sonra TTL eski düzeyine yükseltilir.

Cloudflare’in TTL belgesi dengeyi açıkça yazar: uzun TTL, sonuçların önbellekten gelme ihtimalini artırarak sorguları hızlandırır ama kayıt güncellemelerinin etkili olmasını geciktirir. Aynı belgeye göre Cloudflare’de proxy üzerinden geçen kayıtların TTL’i 300 saniyedir ve değiştirilemez; yerel DNS önbelleği nedeniyle değişikliği görmek yine de beş dakikadan uzun sürebilir.

Alan Adı Yönlendirme Sonrası Site Açılmıyor: Olası Nedenler

Alan adı yönlendirme sonrası site hiç açılmıyorsa sebep çoğu zaman bekleme değil, eksik ya da hatalı bir kayıttır. Önbellek gecikmesinde site ya eski ya yeni haliyle açılır; hiç açılmıyorsa kayıtlarda ya da yanıt veren sunucuda bir eksik vardır.

Sık karşılaşılan nedenler şunlardır:

• Yeni DNS panelinde kök alan adı için A kaydı ya da www için kayıt eksiktir. Cloudflare belgesi, doğru kayıtlar kurulmadan geçiş yapıldığında ziyaretçilerin DNS_PROBE_FINISHED_NXDOMAIN hatası görebileceğini yazar.
• A kaydı eski, yanlış ya da hatalı yazılmış bir IP adresini gösterir.
• Alan adı yeni sunucudaki hosting hesabına tanımlanmamıştır; sunucu isteği karşılayacak siteyi bulamaz.
• Nameserver adları kayıt firmasının panelinde eksik ya da hatalı girilmiştir.
• DNSSEC açıkken nameserver değiştirilmiştir.
• Geçiş sırasında alınan “bulunamadı” yanıtı önbelleğe girmiştir.

Son madde sık gözden kaçar: alan adı kısa bir süre hiç çözümlenmediyse bu olumsuz yanıt da önbellekte bir süre tutulur. Microsoft’un ipconfig belgesi, önbellek temizleme parametresinin olumsuz kayıtları da sildiğini belirtir. Site açılıyor ama tarayıcı güvenlik uyarısı veriyorsa sorun DNS’te değil SSL’dedir. Genel hata tablosu web sitesi açılmıyor nedenleri yazısında ele alınır.

DNS Önbelleği Nasıl Temizlenir: Cihaz, Tarayıcı ve Google Public DNS

Kendi cihazında eski siteyi görmeye devam eden biri, işletim sistemi ve tarayıcı önbelleğini temizleyerek yeni kaydı daha erken görebilir. Bu işlem yalnızca o cihazı etkiler; servis sağlayıcının önbelleğini ve diğer ziyaretçilerin gördüğünü değiştirmez.

İşletim sistemi ve tarayıcı önbelleği

Windows’ta komut isteminde çalıştırılan ipconfig /flushdns komutu DNS istemci önbelleğini boşaltır; Microsoft belgesi bu komutu ad çözümleme sorunlarının giderilmesi için örnek olarak verir. macOS ve Linux’ta komut, sürüme ve kullanılan çözümleme hizmetine göre değişir; güncel komutun ilgili işletim sisteminin belgesinden alınması doğru olur. Tarayıcının sayfa önbelleği de eski sitenin kopyasını gösterebilir; tarayıcıyı tamamen kapatıp açmak bu katmanı yeniler.

Modem de sonuç saklayabildiği için mobil veriyle denemek en kolay karşılaştırmadır. Teknik kontrol için nslookup gibi bir komutla belirli bir DNS sunucusuna doğrudan sorgu atılır ve dönen IP adresi yeni sunucununkiyle karşılaştırılır.

Google Public DNS önbellek temizleme aracı

Google Public DNS’in resmi Flush Cache (Önbelleği Temizle) aracı, Google’ın çözümleyicisindeki eski kaydı süresinden önce yenilemeye yarar. Google’ın SSS sayfasına göre araç yaygın kayıt türleri ve çoğu alan adı için çalışır; alan adı sahipliği kanıtı istemez ama bir reCAPTCHA doğrulaması ister. Kullanırken şu noktalara dikkat edilir:

• Kayıt firması ya da DNS hizmeti yakın zamanda değiştiyse önce ana alan adı, ardından alt alan adları temizlenir; araç sayfası bu sırayı önerir.
• Eski CNAME yanıtları dönüyorsa her CNAME adı için CNAME türü, zincirin en sonundaki addan başlanarak temizlenir.
• Coğrafi yönlendirme için EDNS Client Subnet kullanan alan adları bu araçla temizlenemez.
• Türkçe karakter içeren alan adları yalnız punycode biçimiyle girilebilir.

Araç yalnızca Google Public DNS’i etkiler; servis sağlayıcıların ve mobil operatörlerin önbelleğine dokunmaz. Yine de yeni kaydın doğru girildiğini test etmek için pratik bir yoldur.

Taşıma Sırasında E-postayı Kaybetmemek: MX Kayıtlarını Korumak

Hosting taşımada e-postanın kesilmemesi için MX kayıtları ve e-postayla ilgili diğer kayıtlar yeni DNS paneline birebir aktarılmalıdır. Nameserver değişikliğinde yeni panelde MX kaydı yoksa, alan adına gelen postalar teslim edileceği sunucuyu bulamaz.

MX kaydı, alan adına gönderilen e-postanın hangi sunucuya teslim edileceğini söyler. Cloudflare kurulum belgesi, geçiş öncesinde gözden geçirilecek kayıtlar arasında MX ile birlikte SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını ayrıca sayar. Bu kimlik doğrulama kayıtları eksik kalırsa postalar gitse bile alıcı tarafında istenmeyen klasörüne düşebilir ya da reddedilebilir.

Geçişten önce eski panelde şu kayıtlar listelenir:

• MX kayıtları ve öncelik değerleri
• SPF, DKIM ve DMARC için kullanılan TXT (ya da CNAME) kayıtları
• mail, webmail ve benzeri e-posta alt alan adlarına ait kayıtlar
• E-posta hizmetinin doğrulama amaçlı eklediği diğer TXT kayıtları

Önemli ayrım, e-postanın nerede barındırıldığıdır. E-posta ayrı bir kurumsal hizmetteyse MX’e dokunulmaz, yalnız web sitesinin A kaydı değişir. E-posta eski hostingdeyse, eski hesap kapandığında kutular da kapanır; kutuların ve iletilerin taşınması ayrıca planlanır.

SSL Sertifikası Yeni Sunucuda Nasıl Kurulur?

Yeni sunucuda SSL sertifikası, alan adı oraya yöneldikten sonra ya da DNS üzerinden doğrulama yapılarak kurulur; eski sunucudaki sertifika kendiliğinden taşınmaz. Geçişin ilk saatlerinde görülen sertifika uyarılarının sık nedeni budur.

Ücretsiz sertifika sağlayıcısı Let’s Encrypt’in doğrulama türleri belgesine göre HTTP-01 doğrulamasında sertifika aracı, alan adının 80 numaralı bağlantı noktası üzerinden okunacak bir dosyayı sunucuya yerleştirir. Doğrulama alan adının adresi üzerinden yapıldığı için DNS hâlâ eski sunucuyu gösterirken bu yöntem yeni sunucuda sonuç vermez. DNS-01 doğrulamasında ise alan adına özel bir TXT kaydı eklenir; belge bu yöntemin web sunucusu dışarıya açık olmasa bile çalıştığını yazar.

Taşıma sonrası sertifika tarafında şunlar kontrol edilir: sertifikanın hem www’li hem www’suz adı kapsaması, otomatik yenilemenin yeni sunucuda açık olması, site içindeki eski http bağlantılarının karışık içerik uyarısı vermemesi. Uyarı sürüyorsa önce DNS’in gerçekten yeni sunucuyu gösterdiği doğrulanır, ardından sertifika yeniden istenir. Uyarının diğer nedenleri “Bağlantınız gizli değil” hatası rehberinde anlatılır.

DNS Geçişinde Sık Yapılan Hatalar ve Doğru Yöntem

DNS geçişlerindeki sorunların çoğu süreden değil, adımların sırasından kaynaklanır. Genel uygulamada önce değişiklik yapılır, sorun çıkınca beklemeye geçilir; bizim taşıma sürecimizde önce kayıt envanteri çıkarılır, TTL düşürülür, geçiş ondan sonra yapılır.

Bir başka yaygın yanlış, her sorunu “DNS henüz yayılmadı” diyerek beklemeye bırakmaktır. Eski TTL süresi dolduğu halde aynı hata farklı ağlardan da görülüyorsa sorun bekleyerek çözülmez.

DNS Değişikliği Kontrol Listesi

Planlı bir geçişte DNS değişikliği ne kadar sürer sorusu sorun olmaktan çıkar, çünkü bekleme süresi önceden bilinir ve iki sunucu birlikte açık olduğu için ziyaretçi açısından kesinti riski en aza iner. Taşıma sürecimizde izlenen sıra şudur:

1. Eski DNS panelindeki tüm kayıtlar dışa aktarılır ya da ekran görüntüsüyle saklanır.
2. Değişecek kayıtların TTL’i düşürülür ve eski TTL süresi kadar beklenir.
3. Yeni sunucuya site ve veritabanı taşınır, alan adı hosting hesabına tanımlanır.
4. Nameserver değişecekse yeni panelde A, CNAME, MX ve TXT kayıtları önceden kurulur; DNSSEC durumu kontrol edilir.
5. A kaydı ya da nameserver yeni sunucuya çevrilir.
6. Farklı ağlardan ve çözümleyicilerden kontrol edilir; gerekirse Google Public DNS önbelleği temizlenir.
7. SSL sertifikası kurulur, www’li ve www’suz adresler test edilir.
8. Test e-postası gönderilip alınır.
9. Eski sunucu, kayıtlarında trafik kalmayana kadar açık tutulur; ardından TTL eski düzeyine çekilir.

WordPress siteler için taşıma tarafındaki veritabanı, eklenti ve kalıcı bağlantı adımları WordPress site taşıma hizmeti kapsamında bu listeyle birlikte yürütülür.

DNS Sorununda Ne Zaman Uzmana Başvurulmalı?

DNS değişikliği ne kadar sürer sorusunun cevabı olan eski TTL süresi dolduğu ve önbellekler temizlendiği halde site farklı ağlardan hâlâ açılmıyorsa, e-posta gelmiyorsa ya da sertifika uyarısı sürüyorsa uzman desteği zaman kazandırır. Bu belirtiler çoğunlukla bekleme süresiyle değil, eksik kayıt ya da yanlış sunucu tanımıyla ilgilidir.

Özellikle alan adı, hosting ve e-postanın farklı firmalarda olduğu, DNSSEC’in açık olduğu ya da eski panelin artık erişilemediği durumlarda geçiş sistemli yürütülmelidir. Alan adı yenileme ve kayıt seçenekleri domain fiyatları sayfasında yer alır; alan adı yıllık 1.000 TL, hosting yıllık 2.000 TL, ikisi birlikte 3.000 TL’dir ve hesaplar işletme adına açılır. Hangi kaydın, hangi panelde, ne zaman değiştiği bilindiğinde teşhis çok daha hızlı yapılır.