Web Sitesi Yaptırırken Sorulacak 10 Soru ve İyi Cevabın Ölçütleri

Onur Ertem
Eylül 29, 2026

Web sitesi yaptırırken sorulacak sorular beş alanda toplanır: işin kapsamı, alan adı ile hesapların sahipliği, teknik altyapı, içerik sorumluluğu ve yayından sonraki maliyet ile destek. Bu beş alanda net, yazılı ve kontrol edilebilir cevap alan bir işletme, sürecin ortasında çıkan ek ücret, kayıp şifre ya da “bu teklife dahil değildi” tartışmalarının büyük kısmını baştan önler. Aşağıdaki liste, bir tasarımcı ya da firmayla yapılan ilk görüşmede masaya konabilecek on soruyu, her birinin neden önemli olduğunu ve iyi bir cevabın nasıl duyulması gerektiğini sıralar.

Liste bir firmayı elemek için değil, farklı teklifleri aynı ölçüyle okumak için hazırlandı. Her soruda önce sorunun hangi riski kapattığı, ardından güçlü bir cevabın taşıması gereken ayrıntılar anlatılır. Yazının sonunda cevapları yan yana koymaya yarayan bir karşılaştırma tablosu, dikkat gerektiren cevap kalıpları ve konuşulanları yazıya dökerken bakılacak noktalar yer alır.

Görüşmeden Önce İşletmenin Netleştirmesi Gerekenler

Firmaya soru sormadan önce işletmenin kendi cevaplarını hazırlaması gerekir; aksi hâlde gelen teklifler farklı varsayımlar üzerine kurulur ve karşılaştırılamaz. Tasarımcı “kaç sayfa” diye sorduğunda cevap belirsizse, bir teklif beş sayfalık bir yapı, diğeri on beş sayfalık bir yapı üzerinden fiyatlanabilir. İlk görüşmeye şu bilgilerle gitmek konuşmayı somutlaştırır:

Sitenin asıl görevi: Telefon ve WhatsApp talebi toplamak, teklif formu almak, ürün satmak ya da kurumsal tanıtım yapmak.
Taslak sayfa listesi: Ana sayfa, hakkımızda, hizmetler, iletişim ve varsa her hizmet için ayrı sayfa ihtiyacı.
Mevcut malzeme: Logo dosyası, kurumsal renkler, ürün ya da proje fotoğrafları, hazır metinler.
Mevcut hesaplar: Daha önce alınmış bir alan adı, hosting hesabı ya da kurumsal e-posta olup olmadığı.
Zaman beklentisi: Bir fuar, açılış ya da kampanya gibi sabit bir tarih varsa bu tarih.

Bütçe konusunda kesin bir rakam şart değildir; ancak kabaca bir aralık paylaşmak, firmanın kapsamı gerçekçi önermesine yardım eder. Bu hazırlık yapıldıktan sonra web sitesi yaptırırken sorulacak sorular çok daha verimli cevaplanır.

Kapsam ve Süreç Soruları

Kapsam soruları, teklifte yazan rakamın tam olarak neyi karşıladığını ortaya çıkarır. Web sitesi projelerinde anlaşmazlıkların önemli bir bölümü fiyattan değil, iki tarafın aynı kelimeye farklı anlam yüklemesinden doğar.

1. Teklife hangi sayfalar, özellikler ve işler dahil?

Neden önemli: “Kurumsal site” ifadesi bir firmada beş sayfayı, bir başkasında blog, çok dilli yapı ve teklif formu içeren kapsamlı bir yapıyı anlatabilir. Kapsam sayfa sayfa yazılmadığında sonradan eklenen her talep ek ücret konusu olur.

İyi cevap nasıl olur: Güçlü bir cevap, teklifin ekinde sayfa listesini, form ve harita gibi işlevleri, mobil uyumu, SSL kurulumunu ve temel SEO ayarlarını ayrı satırlar hâlinde verir. Dahil olmayan işleri de açıkça yazar; örneğin metin yazımı, fotoğraf çekimi ya da ikinci bir dil sürümü ayrıca fiyatlandırılıyorsa bu teklifte görünür.

2. Proje hangi adımlarla ilerleyecek ve işletmeden ne zaman ne beklenecek?

Neden önemli: Teslim tarihleri çoğu zaman tasarımcının hızından çok, işletmenin içerik ve onay gönderme hızına bağlıdır. Hangi aşamada neyin bekleneceği bilinmezse gecikmenin sorumlusu da belirsiz kalır.

İyi cevap nasıl olur: Firma süreci keşif, tasarım taslağı, içerik yerleşimi, test ve yayın gibi adımlara böler; her adımda işletmeden hangi malzemenin ya da onayın beklendiğini söyler. Süre verirken bunun hangi koşula bağlı olduğunu da belirtir: “içerik hazır olduğunda” gibi bir ön şart, dürüst bir takvimin işaretidir.

3. Kaç revizyon hakkı var ve revizyon neyi kapsıyor?

Neden önemli: Revizyon kavramı, renk değişikliğinden sayfa yapısının baştan kurulmasına kadar geniş bir alanı kapsayabilir. Sınır konuşulmadığında ya işletme istediği düzeltmeyi alamaz ya da proje bitmeyen bir döngüye girer.

İyi cevap nasıl olur: Revizyonların hangi aşamada ve hangi büyüklükte yapılacağı tarif edilir. Tasarım onayından önce yapılan yön değişiklikleri ile yayından sonra istenen yeni sayfaların farklı ele alındığı açıkça söylenir.

Sahiplik ve Erişim Soruları

Sahiplik soruları, site bittikten yıllar sonra bile işletmenin kendi dijital varlıklarına tek başına erişebilmesini güvence altına alır. Bu başlık ihmal edildiğinde, firmayla yollar ayrıldığında alan adının ya da hosting hesabının kimde olduğu tartışma konusu hâline gelebilir.

4. Alan adı ve hosting kimin adına kaydedilecek?

Neden önemli: Alan adı, sitenin ve kurumsal e-postanın adresidir; başkasının üzerine kayıtlıysa yenileme, taşıma ve DNS değişiklikleri o kişinin iznine bağlı kalır. ICANN’in alan adı sahiplerinin hak ve sorumluluklarını anlatan sayfası, kayıt sahibinin güncel iletişim bilgisi vermesini ve kayıt firmasının taleplerine yanıt vermesini sorumluluk olarak sayar; bu yükümlülükleri yerine getirebilmek için kaydın gerçekten işletmede olması gerekir.

İyi cevap nasıl olur: Her iki kayıt da işletmenin unvanıyla ve işletmenin e-posta adresiyle yapılır, tasarımcıya yalnızca iş süresince erişim verilir. Firma bunu teklifte yazılı olarak belirtir ve yenileme tarihlerini işletmeye bildirir.

5. Yönetim paneli ve tüm erişim bilgileri teslim edilecek mi?

Neden önemli: Panel, hosting ve e-posta şifreleri yalnızca firmada kalırsa küçük bir metin değişikliği bile başkasına bağımlı hâle gelir. Firma değiştirmek istendiğinde erişim eksikliği işi haftalarca geciktirebilir.

İyi cevap nasıl olur: Teslim listesinde en az şunlar yer alır:

Site yönetim panelinde tam yetkili yönetici hesabı
Hosting kontrol paneli ve alan adı kayıt firması hesabı
Kurumsal e-posta hesaplarının yönetim bilgileri
Varsa Search Console ve analitik mülkünde işletmeye ait sahip yetkisi
Satın alınan tema ya da eklenti lisanslarının işletme adına kaydı

İyi bir firma bu listeyi yazılı olarak teslim eder ve teslimden sonra şifrelerin işletme tarafından değiştirilmesini önerir.

Teknik Altyapı Soruları

Teknik altyapı soruları, sitenin bugün nasıl göründüğünden çok, yarın kim tarafından ve ne kadar kolay geliştirilebileceğini belirler. Bu soruların cevabı işletmenin ileride başka bir ekiple çalışma özgürlüğünü doğrudan etkiler.

6. Site hangi altyapıyla kurulacak ve başka biri devralabilir mi?

Neden önemli: Yalnızca kuran firmanın bildiği kapalı bir sistem, bakım ve geliştirme için o firmaya kalıcı bağımlılık yaratır. Yaygın ve belgelenmiş bir altyapı ise farklı bir geliştiricinin işi devralmasını mümkün kılar.

İyi cevap nasıl olur: Firma altyapıyı adıyla söyler, neden seçtiğini projenin ihtiyacıyla açıklar ve içeriğin dışa aktarılabildiğini gösterir. Örneğin WordPress’te Araçlar > Dışa Aktar ekranı yazıları, sayfaları ve kategorileri tek bir dosyaya alır; bu tür bir çıkış yolunun varlığı sahipliğin teknik karşılığıdır. Altyapı seçenekleri arasındaki farklar ayrıca merak ediliyorsa WordPress ile hazır site oluşturucu karşılaştırması ayrıntılı bir çerçeve sunar.

7. Mobil uyum, hız ve temel SEO ayarları nasıl kontrol edilecek?

Neden önemli: “Mobil uyumlu” ve “SEO uyumlu” ifadeleri hemen her teklifte geçer, ama neyin kontrol edileceği yazılmadığında ölçülemez. Sayfa başlıkları, açıklamalar, site haritası ve arama motorlarına açık ayarlar yayın günü eksik kalırsa site aylarca görünmez kalabilir.

İyi cevap nasıl olur: Firma yayın öncesinde hangi testleri yapacağını sayar: farklı telefon boyutlarında görünüm, form gönderimi, sayfa hızı ölçümü, başlık ve açıklama alanları, site haritasının Search Console’a gönderilmesi. Sıralama sözü vermez; Google’ın SEO uzmanı seçimi rehberi de Google’da birinci sırayı hiç kimsenin garanti edemeyeceğini vurgular. Teknik tarafın bütün başlıkları SEO uyumlu site kontrol listesi yazısında ayrıca ele alınır.

İçerik ve Yasal Metin Soruları

İçerik soruları, sitenin iskeleti hazır olduğu hâlde metin ve görsel beklendiği için haftalarca yayına çıkamaması riskini kapatır. Aynı başlık, kişisel veri toplayan formların gerektirdiği yasal metinleri de kapsar.

8. Metinleri, görselleri ve yasal metinleri kim hazırlayacak?

Neden önemli: Pek çok proje tasarımdan değil içerikten dolayı gecikir. Ayrıca iletişim formu ya da teklif formu kişisel veri topladığında KVKK kapsamında aydınlatma metni gerekir ve bu metnin içeriğinden veri sorumlusu olarak işletme sorumludur.

İyi cevap nasıl olur: Firma hangi metinlerin kendisi tarafından yazılacağını, hangilerinin işletmeden beklendiğini ve fotoğrafların nereden geleceğini açıkça söyler. Stok görsel kullanılacaksa lisans durumunu belirtir. Yasal metinlerde ise sayfa yapısını ve form onay kutularını hazırlar, metnin hukuki içeriği için işletmenin kendi danışmanına başvurmasını önerir; “hukuki metni biz hallederiz” gibi belirsiz bir cevap yerine bu ayrım daha güvenlidir.

Maliyet ve Teslim Sonrası Soruları

Maliyet ve teslim sonrası soruları, ilk faturadan sonra gelecek kalemleri görünür kılar. Kurulum bedeli düşük görünen bir teklif, yıllık yenilemeler ve ücretli destekle birlikte bambaşka bir tabloya dönüşebilir.

9. Yayından sonra hangi tekrarlayan maliyetler çıkacak?

Neden önemli: Alan adı ve hosting yenilemesi, ücretli tema ya da eklenti lisansları, kurumsal e-posta ve isteğe bağlı bakım her yıl ya da her ay tekrar eder. Bu kalemler teklifte görünmezse bütçe planı ilk yıldan sonra şaşar.

İyi cevap nasıl olur: Firma kurulum bedelini ve yıllık kalemleri ayrı gösterir, her kalemin kimin adına faturalanacağını söyler. Fiyat karşılaştırması yapılırken kapsamın eşitlenmesi gerektiği için bu ayrım önemlidir; fiyatı belirleyen etkenler kurumsal site fiyatını belirleyen etkenler üzerine hazırlanan yazıda ayrıca açıklanır.

10. Destek ve bakım nasıl işleyecek?

Neden önemli: Yayından sonra güncellemeler, yedekler ve küçük düzenlemeler devam eder. Hangi taleplerin ücretsiz, hangilerinin ücretli olduğu ve ne kadar sürede dönüş yapılacağı bilinmezse ilk sorun anında belirsizlik yaşanır.

İyi cevap nasıl olur: Firma teslim sonrası destek süresini, bakım hizmetinin kapsamını (güncelleme, yedek, güvenlik kontrolü, içerik değişikliği) ve iletişim kanalını tarif eder. Bakımın zorunlu değil isteğe bağlı olduğunu, işletmenin paneli kendisi yönetmeyi seçebileceğini de söyler; panel kullanımı için kısa bir eğitim bu cevabın doğal parçasıdır.

Bu On Soruyu Birlikte Cevaplayalım

Soru listesini proje üzerinden tek tek konuşmak için ücretsiz ön değerlendirmede kapsamı, sahiplik düzenini ve tekrarlayan kalemleri birlikte netleştirelim. İhtiyaç WhatsApp’tan iletildiğinde yazılı teklif de aynı gün hazır olur ve karar için acele gerekmez.

WhatsApp 0532 690 9924

Cevapları Karşılaştırma Tablosu

Birden fazla firmayla görüşüldüğünde cevaplar aynı ölçüyle okunmalıdır; aksi hâlde en akılda kalan sunum en iyi teklif gibi görünebilir. Aşağıdaki tablo, web sitesi yaptırırken sorulacak sorular için güçlü cevabı ve dikkat gerektiren cevabı yan yana koyar:

Soru alanı	Güçlü cevap	Dikkat gerektiren cevap
Kapsam	Sayfa ve işlev listesi teklif ekinde yazılı	“Kurumsal site yapacağız, gerisini sonra konuşuruz”
Süreç ve süre	Adımlar ve ön koşullar belli, gecikme sebepleri tanımlı	Koşulsuz ve çok kısa bir tarih
Alan adı ve hosting	İşletme adına, işletmenin e-postasıyla	“Bizim hesabımızda durur, sorun olmaz”
Erişim bilgileri	Yazılı teslim listesi, yönetici yetkisi işletmede	Panel erişimi yalnızca editör yetkisiyle
Altyapı	Adı belli, belgelenmiş, dışa aktarılabilir	Adı verilmeyen, yalnızca firmanın bildiği sistem
SEO ve hız	Yayın öncesi kontrol listesi, sıralama sözü yok	“İlk sayfaya çıkarıyoruz” vaadi
İçerik	Kimin neyi hazırlayacağı ve görsel lisansı belli	İçerik sorumluluğu hiç konuşulmuyor
Tekrarlayan maliyet	Yıllık kalemler ayrı satırda	Yalnızca kurulum bedeli söyleniyor
Destek	Kapsam, kanal ve dönüş beklentisi tarif edilmiş	“Ne zaman lazım olursa arayın”

Tablodaki “dikkat gerektiren” sütunu tek başına bir firmayı elemek için yeterli değildir; ancak aynı firmada bu cevapların birkaçı birden görülüyorsa, sürecin ilerleyen aşamalarında sürprizlerle karşılaşma ihtimali artar.

Uyarı İşareti Sayılabilecek Cevaplar

Bazı cevaplar, sorunun kendisinden bağımsız olarak dikkatle dinlenmeyi hak eder. Aşağıdaki kalıplar tek başına kötü niyet göstermez, ama netleştirilmeden ilerlenmemesi gereken noktalardır:

Belirli bir sürede Google’da ilk sayfa ya da ilk sıra vaadi
Alan adının firma adına alınmasında ısrar edilmesi
Kapsamın yazıya dökülmesinden kaçınılması ya da yalnızca sözlü anlaşma önerilmesi
Kullanılan altyapının adının verilmemesi ya da “size özel yazılım” denip dışa aktarma sorusunun geçiştirilmesi
Geçmiş işlerden hiçbir canlı örnek gösterilememesi
Bakım ücreti ödenmediğinde sitenin kapatılacağının söylenmesi

Bu işaretlerden biriyle karşılaşıldığında ek soru sormak ve cevabı yazılı istemek çoğu zaman durumu netleştirir. Firmanın genel yetkinliğini değerlendirmek için ise web sitesi yapım firması seçimi rehberi portföy ve iletişim açısından tamamlayıcı ölçütler verir.

Cevapları Yazıya Dökmek: Teklif ve Sözleşmede Bakılacaklar

Web sitesi yaptırırken sorulacak sorular ne kadar iyi cevaplanırsa cevaplansın, görüşmede alınan cevaplar teklif ya da sözleşme metnine geçmedikçe bağlayıcı bir değer taşımaz. Yazılı metin, iki tarafın aynı şeyi anladığını gösteren tek kayıttır ve ileride bir anlaşmazlık çıkarsa başvurulacak ilk belge olur.

Metin okunurken önce kapsam eki kontrol edilir: sayfa listesi, işlevler ve dahil olmayan işler görüşmede konuşulanlarla aynı mı? Ardından ödeme planı ve hangi aşamada hangi ödemenin yapılacağı incelenir. Son olarak alan adı, hosting ve lisansların kimin adına olacağı ile teslimde verilecek erişimlerin metinde yer alıp almadığına bakılır.

WhatsApp ya da e-posta yazışmaları da bu kaydın parçası sayılabilir. Görüşmeden sonra konuşulanları kısa bir mesajla özetleyip karşı taraftan onay istemek, resmi bir sözleşme hazırlanmayan küçük projelerde bile pratik bir güvencedir.

Soru Sorma Sürecinde Sık Yapılan Hatalar

En yaygın hata, soruların yalnızca fiyat üzerine yoğunlaşmasıdır; kapsam ve sahiplik sorulmadan alınan en düşük teklif, sonradan eklenen kalemlerle en pahalı seçeneğe dönüşebilir. İkinci yaygın hata, iyi bir sunumdan etkilenip cevapları yazılı istememektir.

Üçüncü hata, farklı firmalara farklı sorular sormaktır; bu durumda teklifler yan yana konamaz. Web sitesi yaptırırken sorulacak sorular her firmaya aynı sırayla yöneltilip cevaplar yukarıdaki tabloya işlendiğinde karşılaştırma adil hâle gelir. Dördüncü hata ise içerik hazırlığını tamamen tasarımcıya bırakıp işletmenin kendi uzmanlığını metne katmamaktır; hizmetin ayrıntısını en iyi bilen taraf işletmenin kendisidir.

Çalışma modeli henüz belirlenmediyse, tek bir tasarımcıyla mı yoksa bir ekiple mi ilerleneceği sorusu için freelance tasarımcı ile ajans karşılaştırması ayrı bir kaynak sunar; bu karar, yukarıdaki soruların kime yöneltileceğini de belirler.

Soru Listesini Projeye Uyarlayalım

Onur Freelance’de alan adı ile hosting kaydı doğrudan işletmenin üzerine yapılır, yönetim paneli eğitimle teslim edilir ve kapsam teklifte satır satır yazılır. Sayfa listesi, mevcut hesaplar ve hedef tarih WhatsApp’tan iletildiğinde bu on sorunun cevaplarını proje özelinde birlikte netleştirelim.