Alan Adı Seçimi Nasıl Yapılır? Uzantı, Marka ve Kayıt Rehberi

Marka Hakkı ve Alan Adı: Tescil Kontrolü Neden Önce Yapılır?

Seçilen isim başkasının tescilli markasıyla aynı ya da çok benzerse, alan adı ilk gelen ilk alır kuralıyla alınmış olsa bile ileride uyuşmazlık konusu olabilir. Bu riski azaltmanın yolu, adres satın alınmadan önce TÜRKPATENT’in marka araştırma hizmeti üzerinden benzer kayıtlara bakmaktır.

TRABİS’in sık sorulan sorularına göre uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvurabilmek için üç şartın birlikte bulunduğunun ileri sürülmesi gerekir: alan adının başvurucunun markası, ticaret unvanı ya da işletme adıyla aynı veya benzer olması, alan adı sahibinin bu isimle meşru bir bağlantısının bulunmaması ve adın kötü niyetle alınmış ya da kullanılıyor olması. Bu mekanizma mahkeme yolunun alternatifidir; taraflar dilediğinde yargıya da başvurabilir.

Ters yönde de bir nokta vardır: alan adını almak, aynı isim üzerinde marka koruması sağlamaz. Marka tescili ayrı bir başvuru konusudur ve kapsamı sınıflara göre belirlenir.

Not: Bu bölüm alan adı ile marka ilişkisini genel hatlarıyla tanıtır, hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut bir isim çakışmasında marka vekili ya da avukattan destek alınması önerilir.

Sektöre Göre Alan Adı Seçimi Nasıl Değişir?

Alan adı seçimi, işletmenin nasıl bulunduğuna ve kimlere hitap ettiğine göre farklı bir ağırlık kazanır. Aynı kurallar geçerli olsa da mahalle esnafı, online mağaza ve serbest meslek sahibi için doğru isim farklı yerden çıkar.

Yerel hizmet veren bir işletmede müşteriler adresi çoğunlukla tabelada, araç üzerinde ya da bir tavsiyede duyar; burada kısa ve işletme adıyla birebir örtüşen bir .com.tr akılda kalmayı kolaylaştırır. Online mağazada adres ödeme sayfasında, kargo etiketinde ve reklamlarda sürekli görünür; güven veren, taklit edilmesi zor ve ürün yelpazesi genişlediğinde de anlamını koruyan bir isim öne çıkar.

Avukatlar ve hekimler için av.tr ile dr.tr uzantıları mesleği ilk bakışta gösterir, ancak belge istendiği için başvuru süreci biraz daha uzundur. İhracat yapan üreticilerde ise yabancı müşterinin rahat okuyabileceği, Türkçe karaktere ihtiyaç duymayan bir isim ve .com uzantısı sık tercih edilir. Hangi sektörde olunursa olsun ismin sosyal medya hesaplarıyla aynı yazılması, müşterinin işletmeyi farklı kanallarda tanımasını kolaylaştırır.

Alan Adı Kimin Adına Kaydedilmeli?

Alan adı, onu kullanan işletmenin ya da işletme sahibinin adına kaydedilmelidir. Kayıt bir çalışanın, tasarımcının veya ajansın kişisel hesabında kalırsa, o kişiyle yollar ayrıldığında adresin devri uzun ve sıkıntılı bir sürece dönüşebilir.

Kayıtta dikkat edilen üç nokta vardır. Birincisi, kayıt kuruluşundaki hesabın giriş bilgileri işletmede durmalıdır. İkincisi, alan adının iletişim e-postası sürekli okunan bir adres olmalıdır; yenileme ve transfer bildirimleri bu adrese gelir. Üçüncüsü, kayıt bilgileri doğru girilmelidir; TRABİS kurallarına göre eksik ya da yanlış bilgi verildiğinin tespit edilmesi tahsisin iptal sebepleri arasında sayılır.

Onur Freelance’in kurduğu sitelerde alan adı ve hosting işletmenin adına açılır, panel erişimi teslimde işletmeye bırakılır. Başka bir firmada kalmış bir adresin taşınması gerekiyorsa WordPress site taşıma sürecinde transfer kodu ve DNS geçişi birlikte planlanır.

Adım Adım Alan Adı Seçim Süreci

Alan adı seçimi birkaç dakikada bitirilecek bir alışveriş gibi görünse de sıralı ilerlendiğinde sonradan pişmanlık yaratacak kararların önüne geçilir. Uygulamada izlenen sıra şöyledir:

1. İşletme adı, ana hizmet ve hedef bölgeden yola çıkarak beş altı aday isim yazılır.
2. Adaylar yüksek sesle okunur, başka birine yazdırılır; yanlış yazılanlar elenir.
3. Kalan isimler için TÜRKPATENT’te benzer marka kaydı olup olmadığına bakılır.
4. Kayıt kuruluşlarının sorgu ekranında .com.tr ve .com uzantılarının boşta olup olmadığı kontrol edilir.
5. Aynı ismin sosyal medya kullanıcı adı olarak müsaitliği incelenir.
6. Asıl uzantı belirlenir, gerekiyorsa koruma amaçlı ikinci uzantı da alınır.
7. Kayıt işletme adına yapılır, süre ve otomatik yenileme tercihi seçilir, bitiş tarihi takvime işlenir.

İsim kesinleştikten sonra site tasarımı, kurumsal e-posta ve basılı materyaller aynı adres üzerinden hazırlanır. Kurumsal web tasarım projelerinde bu karar genellikle ilk görüşmede netleştirilir.