Çerez (Cookie) Politikası ve Web Sitesi Uyumluluğu

Uyumlu bir çerez politikası, sitede kullanılan her çerezin adını, amacını, süresini ve birinci ya da üçüncü taraf olduğunu açıklar; zorunlu olmayan çerezler ise ziyaretçi onay panelinde aktif bir seçim yapana kadar çalıştırılmaz. Türkiye’de bu konuda yol gösteren belge, KVKK’nın çerezlere ayrılmış rehberidir; Avrupa Ekonomik Alanı’ndan ziyaretçi alan ve Google reklam ya da ölçüm araçlarını kullanan siteler için Google ayrıca izin modunun güncel sürümüyle izin sinyali iletilmesini şart koşar.

Bu yazıda rehberin hangi çerezleri rızadan bağımsız saydığı, hangileri için açık rıza aradığı, onay panelinin nasıl kurgulanacağı, politika metninde hangi bilgilerin bulunacağı ve Google izin modunun bu yapıya nasıl bağlandığı ele alınıyor. Anlatılanlar genel bilgilendirme niteliğindedir; sitenin kendi çerez envanterine göre hukuki değerlendirme ayrıca yapılmalıdır.

Çerez Nedir ve Hangi Türlere Ayrılır?

Çerez, bir internet sitesinin ziyaretçinin tarayıcısına yerleştirdiği ve sonraki isteklerde geri okuduğu küçük bir metin dosyasıdır; aynı dosya bir sepeti hatırlamak için de, ziyaretçiyi siteler arasında izlemek için de kullanılabilir. Kurumun rehberi çerezleri üç farklı açıdan sınıflandırır:

  • Süresine göre: Tarayıcı kapanınca silinen oturum çerezleri ve belirli bir tarihe kadar cihazda kalan kalıcı çerezler.
  • Amacına göre: Sitenin çalışması için gereken kesinlikle gerekli (zorunlu) çerezler, tercihleri hatırlayan işlevsel çerezler, ziyaret istatistiği üreten performans ve analitik çerezler, ilgi alanına göre reklam gösteren reklam ve pazarlama çerezleri.
  • Tarafına göre: Adres çubuğundaki alan adının yerleştirdiği birinci taraf çerezler ve başka bir alan adının yerleştirdiği üçüncü taraf çerezler.

Bu üç eksen birlikte düşünülür. Aynı sitede kalan kısa ömürlü bir oturum çerezi ile bir reklam ağının aylarca saklanan üçüncü taraf çerezi, hukuki açıdan çok farklı değerlendirilir. Çerez politikasının ilk adımı, sitedeki her çerezin bu üç eksende nereye düştüğünü gösteren bir envanter çıkarmaktır.

KVKK Çerez Rehberi Neyi Kapsar?

Çerez Uygulamaları Hakkında Rehber, çerezler aracılığıyla kişisel veri işleyen site işletmecilerine yönelik iyi uygulama önerileri sunar; Kurumun sitesinde yayımlanan güncel sürüm Temmuz 2025 tarihlidir. Rehber bağlayıcı bir yönetmelik değil, Kanunun genel hükümlerinin çerezlere nasıl uygulanacağını açıklayan yol gösterici bir belgedir.

Kapsam konusunda iki ayrıntı önemlidir. Birincisi, rehber kişisel veri işlenmesinde kullanılmayan çerezleri kapsam dışında bırakır. İkincisi, piksel, cihaz parmak izi, local storage ve beacon gibi benzer teknolojiler hakkında bir yönlendirme içermediğini açıkça belirtir; bu teknolojiler kullanılıyorsa değerlendirmenin genel hükümlere göre yapılması gerekir.

Rehber, bir çerezin açık rıza olmadan kullanılıp kullanılamayacağını iki ölçütle tartar. Kriter A, çerezin yalnızca iletişimin elektronik haberleşme şebekesi üzerinden sağlanması için kullanılmasıdır. Kriter B ise çerezin, kullanıcının açıkça talep ettiği bir hizmetin sunulması için kesinlikle gerekli olmasıdır. Bu ölçütlerden birini karşılayan çerezler, rehberde açık rıza dışındaki işleme şartları kapsamında ele alınır.

Hangi Çerezler Açık Rıza Olmadan Kullanılabilir?

Rehbere göre kullanıcının istediği bir hizmet için kesinlikle gerekli olan çerezler, açık rıza yerine meşru menfaat ya da sözleşmenin kurulması gibi diğer işleme şartlarına dayanabilir; zorunlu çerezlerin engellenmesi sitenin bazı bölümlerinin çalışmamasına yol açar. Rehberin örnek senaryoları aşağıdaki tabloda özetlenmiştir.

Çerez türüRehberdeki ölçütSınırı
Form ve sepet oturum çereziKriter BEn geç oturum sonunda sona ermesi beklenir
Giriş (kimlik doğrulama) çereziKriter BOturumlar arası kalıcı giriş çerezi Kriter B dışında kalır; rehber “beni hatırla” kutucuğunu yaygın yöntem olarak anar
Yük dengeleme çereziKriter AYalnızca sunucu yönlendirmesi amacıyla
Dil ve arayüz tercihi çereziKriter BKullanıcının açık seçimiyle yerleştirilir
Rıza tercihini hatırlayan çerezKriter BÖmrü Kanunun genel ilkelerine göre belirlenir
Birinci taraf analitik çerezKriter BYalnızca anonim istatistik; siteler arası takip ve üçüncü tarafa iletim yok

Son satır dikkatle okunmalıdır. Rehber, birinci taraf analitik çerezlerin Kriter B kapsamında değerlendirilebilmesini amaçla sınırlı ve ölçülü veri işlenmesine, IP maskeleme gibi kimlik belirleme riskini azaltan tekniklere, makul bir çerez ömrüne ve verilerin üçüncü taraflara iletilmemesine bağlar. Verinin bir reklam platformuyla paylaşıldığı ya da reklam amacıyla kullanıldığı analitik kurulumlar bu çerçevenin dışında kalabilir.

Sayfa İçeriği

Güvenilir web ajansı: el sıkışan müşteri ve ekip, güven kalkanı illüstrasyonu

Hangi Çerezler İçin Açık Rıza Alınmalı?

Davranışsal reklam çerezleri ve sosyal ağ eklentilerinin takip amaçlı çerezleri, kullanıcının talep ettiği bir hizmet için kesinlikle gerekli sayılamayacağından rehbere göre açık rıza gerektirir. Rehber, reklam amaçlı kullanılan çerezlerin gösterim sıklığı, tıklama sahtekârlığı tespiti ya da pazar araştırması gibi yan amaçlar için kullanıldığında da bu kapsamda kaldığını belirtir.

Rızanın geçerli olması için de şartlar vardır. Rehberin açık rıza unsurları bölümüne göre ziyaretçiye çerezin kullanım amacı, bu amaçla orantılı saklama süresi ve birinci ya da üçüncü taraf olup olmadığı söylenmeli; rıza aktif bir eylemle, örneğin bir butona tıklanarak verilmelidir. Sadece siteye girmiş olmak ya da siteyi kullanmaya devam etmek rıza sayılmaz. Reklam çerezleri için rızanın kullanım koşulları veya gizlilik bildirimi gibi metinlerin içine gömülmesi de rehberde kabul edilmez.

Sitedeki Çerez Envanterini Birlikte Çıkaralım

Ücretsiz ön değerlendirmede sitenin yüklediği çerezler ve üçüncü taraf etiketler tarayıcı üzerinden tek tek listelenir; hangisinin onaydan önce çalıştığı gösterilir. Panel ve izin modu kurulumu sitede yapılır, politika metninin hukuki içeriği için hukukçu görüşü alınması önerilir.

Onay Banner’ı Rehbere Göre Nasıl Kurgulanır?

Rehber, siteye girildiği anda bir çerez yönetim panelinin açılmasını ve bu panelde “kabul et”, “reddet” ve “tercihler” butonlarının renk, büyüklük ve punto açısından eşit ağırlıkta sunulmasını iyi uygulama örneği olarak gösterir. Reddetme seçeneğinin gri, küçük ya da ikinci bir ekrana gizlenmiş olması bu eşitliği bozar. Rehberin önerileri bir kontrol listesine dönüştürüldüğünde şu maddeler ortaya çıkar:

  • Açık rızaya tabi çerez kategorileri tercih ekranında varsayılan olarak kapalı gelir.
  • Panelde çerezlerle kişisel veri işlendiğine dair kısa bir açıklama ve çerez aydınlatma metnine bağlantı bulunur.
  • Seçim yapılmadan önce rızaya tabi hiçbir çerez yüklenmez.
  • Rıza sonradan kolayca geri alınabilir; rehber bunun için sayfanın bir köşesinde içeriği kapatmayan küçük bir ikon ya da bant kullanılmasını örnek verir.
  • Panel her ziyarette yeniden açılmaz; rehber “rıza yorgunluğu” riskine dikkat çeker ve tercihin çerez ömrüyle orantılı aralıklarla hatırlatılmasını uygun bulur.
  • Siteye erişim, bütün çerezlerin kabul edilmesi şartına bağlanmaz; rehber bu tür çerez duvarlarının özgür iradeyi sakatlayabileceğini belirtir.

Panelin telefonda da aynı eşitlikle görünmesi gerekir. Masaüstünde yan yana duran butonların mobilde alt alta dizilip “reddet” seçeneğinin ekran dışına itilmesi, sık rastlanan bir tasarım kusurudur.

Panelin dili de önemlidir. “daha iyi hizmet verebilmek için” gibi belirsiz ifadeler yerine her kategorinin neden kullanıldığı tek cümleyle yazılır: reklam çerezleri ilgi alanına göre reklam göstermek için, analitik çerezler ziyaret sayısını ölçmek için, işlevsel çerezler tercihleri hatırlamak için. Kategori adlarının politika metnindeki tabloyla birebir aynı olması, ziyaretçinin panelde gördüğü seçimi metinde kolayca bulmasını sağlar. Politika metni ile panel arasında ad farkı bulunması, denetimde de ilk göze çarpan tutarsızlıklardan biridir.

Çerez Politikası Metninde Hangi Bilgiler Yer Alır?

Çerez politikası, sitedeki çerezler aracılığıyla yapılan kişisel veri işleme faaliyeti için hazırlanan aydınlatma metnidir ve her çerez için adını, amacını, süresini ve tarafını açıkça göstermelidir. Rehber bu bilgilere aydınlatma metninde açıkça yer verilmesini tavsiye eder; ekindeki örnek çerez aydınlatma metni de bunları tablo hâlinde sunar. Metnin iskeleti genellikle şu sırayı izler:

  1. Veri sorumlusunun unvanı ve metnin hangi kanun ve tebliğ kapsamında hazırlandığı
  2. Çerezin tanımı ve sitede kullanılan çerez kategorileri
  3. Her kategori için işleme amacı ve dayanılan hukuki sebep
  4. Çerez tablosu: çerezin adı, amacı, birinci veya üçüncü taraf olduğu, saklama süresi
  5. Tercihlerin panel üzerinden ve tarayıcı ayarlarından nasıl değiştirileceği
  6. İlgili kişi başvurularının hangi adrese yapılacağı

Tablo, sitenin gerçek durumunu yansıtmalıdır. Yeni bir eklenti ya da reklam etiketi eklendiğinde tabloya da satır eklenir; aksi hâlde politika, sitede çalışan çerezlerin bir kısmını hiç anlatmaz. WordPress tabanlı sitelerde eklentilerin kendi çerezlerini sessizce eklemesi yaygın olduğundan, envanter güncellemesi düzenli bakımın bir parçası olarak planlanmalıdır.

Şeffaf fiyatlandırma: hesap makinesi ve bütçe planlaması illüstrasyonu

Google İzin Modu v2 Nedir, Kimler İçin Gerekir?

Google izin modu, ziyaretçinin onay panelindeki seçimini Google etiketlerine ileten ve etiketlerin bu seçime göre davranmasını sağlayan bir teknik yapıdır; banner’ın yerine geçmez, banner’da verilen kararı etiketlere taşır. İzin modu genel bakış belgesinde reklam depolama (ad_storage), analitik depolama (analytics_storage) gibi izin türleri ve iki uygulama biçimi anlatılır: temel kurulumda ziyaretçi panelde bir tercih belirtmeden Google etiketleri devreye girmez; gelişmiş kurulumda ise etiketler sayfayla birlikte çalışır ve ret durumunda çerez yazmadan sınırlı ölçüm sinyali iletir.

Google, AEA trafiği için izin modu güncellemeleri belgesinde, reklam amaçlı kullanıcı verisi gönderimi için ad_user_data, kişiselleştirilmiş reklam için ad_personalization parametresinin izin modu API’sine eklendiğini duyurur. Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki kullanıcılardan veri alan ve kişiselleştirilmiş reklam ile ölçüm özelliklerini kullanmaya devam etmek isteyen reklamverenlerin izin sinyallerini Google’a iletmesi gerekir; kendi banner’ını kullanan siteler için belgedeki talimat izin modu v2’nin uygulanmasıdır. Google sertifikalı bir rıza yönetim platformu kullanılıyorsa güncellemenin platform tarafından yapıldığı da aynı belgede belirtilir.

Yalnızca Türkiye’ye Hitap Eden Sitede İzin Modu Gerekli mi?

AEA’ya özgü izin sinyali şartı, yalnızca Türkiye’deki ziyaretçilere hizmet veren bir site için doğrudan uygulanmaz; ancak KVKK rehberine uygun bir panel kurulduğunda, ziyaretçinin reddettiği çerezleri Google etiketlerinin de kullanmaması için izin modu pratik bir araçtır. Panel “reddet” dediği hâlde reklam etiketleri çerez yazmaya devam ediyorsa, çerez politikası kâğıt üzerinde kalır.

AEA’daki kullanıcılardan Google etiketleri, SDK’ları ya da Google Ads’e bağlı Google Analytics verisi aracılığıyla veri toplayan ve kişiselleştirilmiş reklam ile ölçüm özelliklerini kullanmaya devam etmek isteyen işletmeler için ise izin modu v2 fiilen zorunlu hâle gelir. Google Ads ve Meta hesaplarının dönüşüm ölçümünün izin tercihleriyle birlikte nasıl kurulduğu Google Ads hesap yönetimi ile Instagram ve Facebook reklamları sayfalarında anlatılır.

Üçüncü Taraf Çerezlerinde Sorumluluk Kimde?

Rehbere göre bir sitede üçüncü taraf çerezleri kullanıldığında, ziyaretçinin bilgilendirilmesi ve rızasının alınması konusunda hem site sahibi hem de çerezi yerleştiren üçüncü taraf yükümlüdür. Uygulamada ziyaretçi şikâyetini doğrudan site sahibine yöneltir; bu yüzden reklam ve analitik sağlayıcılarıyla yapılan sözleşmelerde aydınlatma ve rıza konusunda hüküm bulunması rehberde önerilir.

Çerezlerin yurt dışındaki bir şirkete veri gönderdiği durumlarda rehber, bu aktarımın Kanunun 9 uncu maddesine ve yurt dışı aktarımın usul ve esaslarını düzenleyen yönetmeliğe (10 Temmuz 2024 tarihinde yürürlüğe konulan) uygun yapılması gerektiğini hatırlatır. Yaygın reklam ve analitik araçlarının çoğu yurt dışı merkezli olduğundan, çerez envanterinde her aracın verinin gittiği yeri de gösteren bir sütun bulunması yararlıdır.

Kurulumu Test Etmek ve Sık Yapılan Hatalar

Çerez uyumu, politika metni yayınlandığında değil, tarayıcıda yapılan testte panelin gerçekten çalıştığı görüldüğünde tamamlanır. Test için site gizli pencerede açılır, tarayıcının geliştirici araçlarında yüklenen çerezler ve ağ istekleri izlenir; ardından “reddet” seçilip sayfa yenilenerek reklam ve analitik etiketlerinin davranışı kontrol edilir. Bu testlerde en sık ortaya çıkan hatalar şunlardır:

  • Reklam ve analitik etiketlerinin panel görünmeden önce çalışması
  • “Reddet” butonunun bulunmaması ya da ikinci ekrana gizlenmesi
  • Tercih ekranında pazarlama kategorisinin açık gelmesi
  • Politika tablosunda sitede artık kullanılmayan ya da hiç yazılmamış çerezler
  • Rızanın sonradan değiştirilebileceği bir ikon veya bağlantının olmaması
  • Önbellek eklentisinin panel tercihini tüm ziyaretçilere aynı sayfa sürümüyle göstermesi

Önbellek ve eklenti çakışmaları, panel doğru ayarlanmış olsa bile beklenmedik sonuçlar doğurabilir; bu tür teknik sorunlar WordPress problem çözme kapsamında ele alınır. Yeni kurulacak sitelerde panel ve politika yapısının baştan planlanması, kurumsal web tasarım sürecinin bir adımı olarak düşünülebilir.

Çerez Panelini Eşit Butonlarla Kuralım

Sitesinde hangi çerezin çalıştığını öğrenmek isteyenler, mevcut paneli rehbere göre düzeltmek isteyenler ve izin modunu reklam hesaplarıyla birlikte kurmak isteyenler için ilk adım, sitenin tarayıcıda çerez ve etiket testinden geçirilmesidir. Bulunan eksikler öncelik sırasıyla listelenir, kurulum sonrası test birlikte tekrarlanır.

İlgili rehberler

Sıkça Sorulan Sorular

Site çerezler aracılığıyla kişisel veri işliyorsa, bu işleme hakkında aydınlatma yapılması gerekir ve çerez politikası bu aydınlatmanın aracıdır. Metin her çerezin adını, amacını, süresini ve birinci ya da üçüncü taraf olduğunu göstermelidir.

KVKK Çerez Rehberi’ne göre kullanıcının talep ettiği hizmet için kesinlikle gerekli çerezler açık rıza yerine diğer işleme şartlarına dayanabilir. Yine de bu çerezler hakkında aydınlatma yapılması gerekir.

Rehber, yalnızca anonim istatistik üreten, siteler arası takip yapmayan ve veriyi üçüncü taraflara iletmeyen birinci taraf analitik çerezleri rızadan bağımsız değerlendirebilir. Verinin reklam amacıyla paylaşıldığı kurulumlar bu çerçevenin dışında kalabileceğinden değerlendirme sitenin ayarlarına göre yapılmalıdır.

Rehber, kabul et, reddet ve tercihler butonlarının renk, büyüklük ve punto yönünden birbirinden ayırt edilmeyecek biçimde sunulmasını doğru bir uygulama sayar. Reddetme seçeneğinin gizlenmesi, rızanın özgür iradeyle verildiği değerlendirmesini zayıflatır.

İzin modu, onay panelindeki seçimi Google etiketlerine ileten teknik yapıdır; v2 ile ad_user_data ve ad_personalization parametreleri eklenmiştir. Google bu sürümü, Avrupa Ekonomik Alanı’ndaki kullanıcılardan Google etiketleri, SDK’ları veya Google Ads’e bağlı Analytics verisiyle veri toplayan reklamverenlerden ister.

Temel kurulumda ziyaretçi tercih belirtmeden Google etiketleri çalışmaz. Gelişmiş kurulumda etiketler sayfayla birlikte yüklenir, ret hâlinde çerez yazmadan sınırlı ölçüm sinyali gönderir.

Sitede yeni bir eklenti, reklam etiketi veya analitik aracı devreye girdiğinde ya da bir araç kaldırıldığında tablo güncellenmelidir. Düzenli tarayıcı testi, tablo ile sitede gerçekten çalışan çerezlerin eşleşip eşleşmediğini gösterir.

Onur Ertem - Onur Freelance Kurumsal Web Tasarım

Onur Ertem

İşletmenizi Dijitalde Güçlendirin! 🚀 Kurumsal web tasarım ve dijital pazarlama çözümleriyle markanızı büyütmeye hazır mısınız? Hemen bize ulaşın, profesyonel desteğimizle dijital dünyada öne çıkın!

Phone-alt Whatsapp

Bizi Arayın

Detaylı bilgi için bizi arayın.

Sizi, Biz Arayalım!

Numaranızı paylaşın sizi, biz arayalım!

Diğer Hizmetlerimiz

Hizmet Bölgeleri

İletişim Bilgileri